| 12 Görüntüleme
Boyunda Şişlik, Tiroid Nodülü, Kist ve Tiroid Kanseri
Boyunda Şişlik Neden Olur? Tiroid Nodülü, Kist ve Tiroid Kanseri Belirtileri
Boyunda fark edilen bir şişlik çoğu kişide endişe yaratır. Gerçekten de boyun bölgesindeki bazı şişlikler önemli hastalıkların belirtisi olabilir. Ancak sevindirici olan, boyun şişliklerinin büyük bölümünün iyi huylu nedenlerden kaynaklanmasıdır.
Boyunda ele gelen şişliklerin en sık nedenlerinden biri tiroid bezinde gelişen nodüller ve kistlerdir. Günümüzde ultrason teknolojisindeki gelişmeler sayesinde bu oluşumlar erken dönemde tespit edilebilmekte, gerekli durumlarda biyopsi ile değerlendirilebilmekte ve uygun hastalarda ameliyatsız yöntemlerle tedavi edilebilmektedir.
Boyunda Şişlik Neden Olur?
- Boyunda ele gelen şişliklerin birçok farklı nedeni olabilir:
- Tiroid nodülleri
- Tiroid kistleri
- Boyun lenf bezlerinin büyümesi
- Tiroid kanseri
- Tükürük bezi hastalıkları
- Enfeksiyonlar
- Doğumsal kistler
- Yağ bezeleri ve diğer iyi huylu yumuşak doku oluşumları
Özellikle erişkin yaşlarda ortaya çıkan, uzun süredir devam eden veya giderek büyüyen boyun şişliklerinin uzman bir hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Tiroid bezi boynun ön kısmında bulunan ve metabolizmayı düzenleyen hormonları üreten önemli bir organdır. Tiroid bezinde zamanla nodül adı verilen küçük veya büyük kitleler gelişebilir.
Tiroid nodülleri toplumda oldukça yaygındır. Özellikle kadınlarda ve ileri yaşlarda daha sık görülür. Günümüzde yapılan ultrason incelemelerinde birçok kişide tesadüfen tiroid nodülü saptanmaktadır.
Tiroid Nodülü ve Tiroid Kisti Nedir?
Tiroid nodülü, tiroid dokusu içerisinde gelişen anormal büyüme alanıdır. Tiroid kistleri ise sıvı içeren oluşumlardır.
Bu oluşumların büyük çoğunluğu iyi huyludur. Çoğu zaman herhangi bir belirti vermezler ve başka nedenlerle yapılan ultrason incelemeleri sırasında fark edilirler.
Ancak bazı nodüller veya kistler:
- Boyunda görünür şişlik oluşturabilir,
- Yutma sırasında rahatsızlık hissine neden olabilir,
- Bası hissi yaratabilir,
- Kozmetik açıdan hastayı rahatsız edebilir.
Bu nedenle her nodülün uygun şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Boyun Şişlikleri ve Kanser Riski
Boyunda ele gelen bir kitle fark edildiğinde hastaların aklına ilk gelen soru genellikle "Kanser olabilir mi?" sorusudur.
Öncelikle bilinmelidir ki boyundaki şişliklerin büyük bölümü iyi huylu nedenlerden kaynaklanır. Tiroid nodüllerinin de büyük çoğunluğu kanser değildir.
Ancak bazı tiroid nodülleri kötü huylu olabilir. Üstelik bazı tiroid kanserleri erken dönemde yalnızca küçük bir nodül şeklinde görülebilir ve hastada hiçbir şikâyete neden olmayabilir.
Bu nedenle yalnızca şikâyetlere göre değil, ultrason bulgularına göre de değerlendirme yapmak gerekir.
Tiroid kanseri erken dönemde tespit edildiğinde tedavi başarısı oldukça yüksektir.
Hangi Belirtiler Dikkate Alınmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden uzman değerlendirmesi önerilir:
Hızla Büyüyen Kitle
Haftalar veya aylar içerisinde belirgin büyüme gösteren boyun şişlikleri.
Sert ve Hareketsiz Kitle
Ele gelen kitlenin sert olması ve çevre dokulara yapışık hissedilmesi.
Ses Kısıklığı
Uzun süredir devam eden veya giderek artan ses değişiklikleri.
Yutma ve Nefes Alma Güçlüğü
Büyüyen kitlenin yemek borusu veya nefes borusuna bası yapması.
Boyunda Lenf Bezi Büyümesi
Özellikle ağrısız, sert ve kalıcı lenf bezi büyümeleri.
Ultrason ve TIRADS Sınıflaması Neden Önemlidir?
Tiroid hastalıklarının değerlendirilmesinde ultrasonografi en önemli tanı yöntemlerinden biridir.
Ultrason ile:
- Nodülün boyutu ölçülür,
- İç yapısı değerlendirilir,
- Kistik veya solid olup olmadığı belirlenir,
- Kanlanma özellikleri incelenir,
- Boyundaki lenf bezleri değerlendirilir.
Bazı tiroid kanserleri boyundaki lenf bezlerine yayılım gösterebilir. Bu nedenle değerlendirme sırasında yalnızca tiroid bezinin değil, boynun lenfatik bölgelerinin de dikkatle incelenmesi gerekir.
TIRADS (Thyroid Imaging Reporting and Data System) sistemi sayesinde nodüller ultrason özelliklerine göre sınıflandırılır ve kanser riski değerlendirilir.
Bu sistem hangi nodüllerin takip edileceği, hangilerinden biyopsi alınacağı konusunda yol gösterici olur.
Tiroid İğne Biyopsisi Ne Zaman Yapılır?
Her tiroid nodülü biyopsi gerektirmez.
Ancak ultrason bulguları ve nodül boyutu belirli kriterleri karşılıyorsa ultrason eşliğinde ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılabilir.
Bu işlem:
- Kısa sürer,
- Cerrahi gerektirmez,
- Hastanede yatış gerektirmez,
- Genellikle kolay tolere edilir.
Biyopsi sonucu tedavi planının oluşturulmasında önemli rol oynar.
Boyunda Şişlik İçin Hangi Bölüme Gidilir?
Boyunda şişlik şikâyeti olan hastalar Endokrinoloji, Kulak Burun Boğaz veya bu konuda deneyimli Girişimsel Radyoloji uzmanları tarafından değerlendirilebilir.
Tanıda en önemli basamaklardan biri radyoloji uzmanı tarafından yapılan ayrıntılı ultrason incelemesidir. Gerekli görülen hastalarda biyopsi uygulanabilir.
Tiroid Nodüllerinde Ameliyatsız Tedavi Mümkün mü?
Günümüzde uygun hastalarda birçok iyi huylu tiroid nodülü ameliyata gerek kalmadan tedavi edilebilmektedir. Bu tedavileri Anjijografi ve Girişimsel Radyoloji uzmanları gerçekleştirmektedir.
Girişimsel radyoloji alanında uygulanan:
- Radyofrekans Ablasyon (RFA)
- Mikrodalga Ablasyon
- Etanol Ablasyonu
- Kriyoablasyon
- Anjiyografik embolizasyon
gibi yöntemlerle nodül hacminde belirgin küçülme sağlanabilmektedir.
Bu yöntemlerin avantajları:
- Genel anestezi gerektirmemesi,
- Boyunda cerrahi iz bırakmaması,
- Tiroid bezinin korunabilmesi,
- Kısa iyileşme süresi sağlamasıdır.
Uygun hasta seçimi tedavi başarısında büyük önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tiroid nodülü ağrı yapar mı?
Çoğu tiroid nodülü ağrısızdır. Ancak nodül içine kanama olması durumunda ani ağrı ve şişlik görülebilir.
Tiroid iğne biyopsisi ağrılı mıdır?
İşlem sırasında çok ince iğneler kullanılır. Hastaların büyük çoğunluğu yalnızca hafif bir batma hissi tarif eder.
Tüm tiroid nodülleri biyopsi gerektirir mi?
Hayır. Biyopsi kararı nodülün boyutuna ve ultrason özelliklerine göre verilir.
Ablasyon tedavilerinin ameliyata göre avantajları nelerdir?
Genel anestezi gerektirmemesi, boyunda iz bırakmaması, tiroid fonksiyonlarının korunabilmesi ve hızlı iyileşme sağlaması en önemli avantajları arasındadır.
Sonuç
Boyunda fark edilen her şişlik kanser anlamına gelmez. Boyun şişliklerinin ve tiroid nodüllerinin büyük bölümü iyi huyludur. Ancak hangi oluşumun takip edilmesi gerektiği, hangisinin biyopsi veya tedavi gerektirdiği ancak uzman değerlendirmesi ve ultrason incelemesi ile anlaşılabilir.
Boynunuzda ele gelen bir şişlik, tiroid nodülü veya kistiniz varsa ultrason değerlendirmesi ve uygun tedavi seçenekleri hakkında bilgi almak için uzman görüşü almayı ihmal etmeyin. Erken değerlendirme, gereksiz endişelerin önüne geçerken gerekli durumlarda erken tanı ve tedavi şansı sağlar.
Bilgi ve Randevu İçin:
Prof. Dr. Erol Aksungur
Girişimsel Radyoloji
0850 DoktorSitesi: 0 850 474 48 10
