| 1879 Görüntüleme
Çocuklarda Vasküler Malformasyonlar Elektroskleroterapi
Çocuk ve Ergenlerde Vasküler Malformasyonlar: Elektroskleroterapi ile Güncel Tedavi Seçenekleri
Vasküler malformasyonlar, çocukluk çağında görülen ve ailelerde kaygıya yol açabilen damar hastalıklarıdır. Bu yazıda, çocuk ve ergenlerde sık görülen vasküler malformasyonların ne olduğu, nasıl tanı konduğu ve girişimsel radyoloji ile uygulanan modern tedavi yöntemleri, özellikle elektroskleroterapi, ailelerin anlayabileceği bir dille anlatılmaktadır.
Vasküler Malformasyon Nedir?
Vasküler malformasyonlar, doğuştan var olan ancak zamanla belirginleşen anormal damar yumaklarıdır. Atardamar, toplardamar, kılcal damarlar ve bazı hastalarda lenf damarlarını içerebilir. Bu hastalıklar genellikle doğumdan itibaren vardır, ancak çocukluk ve ergenlik döneminde büyüyerek fark edilir hâle gelir.
Uluslararası Vasküler Anomaliler Araştırma Derneği (ISSVA) tarafından yapılan sınıflandırma, doğru tanı ve uygun tedavi seçimi için yol göstericidir.
Hemanjiom ile Vasküler Malformasyon Aynı Şey midir?
Bu iki hastalık sıkça karıştırılır ancak birbirinden tamamen farklıdır.
- Hemanjiomlar, bebeklik döneminde ortaya çıkan iyi huylu damar tümörleridir. Çoğu kendiliğinden küçülür veya ilaç (propranolol), lazer ya da cerrahi ile tedavi edilir.
- Vasküler malformasyonlar ise kendiliğinden kaybolmaz. Bu hastalıklarda skleroterapi veya embolizasyon gibi girişimsel tedaviler tercih edilir.
Çocuklarda Vasküler Malformasyon Tedavisinin Amacı
Vasküler malformasyon tedavisinin amacı:
- Damar yumağını küçültmek
- Ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığını azaltmak
- Gerekirse cerrahi öncesi kanama riskini düşürmektir
Bu hastalık nadiren tamamen yok olur. Bu nedenle ailelerin bilmesi gereken en önemli nokta, tedavinin amacının tam iyileşme değil, hastalığın kontrol altına alınması olduğudur. Çoğu hastada birden fazla tedavi seansı gerekebilir.
Tedavi süreci; girişimsel radyoloji, çocuk cerrahisi, plastik cerrahi ve yüz-boyun yerleşimli lezyonlarda KBB uzmanlarının birlikte çalıştığı ekipler tarafından yürütülmelidir.
Vasküler Malformasyon Türleri
Venöz (Yavaş Akımlı) Malformasyonlar
Venöz malformasyonlar en sık görülen tiptir.
- Yumuşak, bastırılabilir
- Nabız alınmaz
- Genellikle cilt altında yer alır, kaslara uzanabilir
Tanı Doppler ultrasonografi ve MR ile konur. Travma, ergenlikteki hormonal değişiklikler veya gebelik döneminde büyüyebilir. Ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığına neden olabilir. Lezyon içinde pıhtı oluşması ağrıyı artırır.
Lenfatik Malformasyonlar
Daha nadir görülür ve toplumun yaklaşık %0,1–0,2’sini etkiler.
Lenf sıvısı ile dolu kistik yapılardır.
- Makrokistik: 2 cm’den büyük
- Mikrokistik: 2 cm’den küçük
- Mikst tip: Her ikisinin birlikte olduğu form
En sık boyun ve koltuk altında görülür. Enfeksiyon veya kist içine kanama gelişebilir. Tedavi sonrası geçici şişlik görülebilir. Boyun ve ağız içi lezyonlarda, solunum güvenliği için kısa süreli entübasyon gerekebilir.
Girişimsel Tedavi Yöntemleri
Skleroterapi
En sık uygulanan tedavi yöntemidir.
İnce bir iğne ile damar yumağına girilerek sklerozan madde verilir.
Kullanılan başlıca ilaçlar:
- Polidokanol (köpük formunda, yan etkisi az)
- Sodyum tetradesil sülfat (STS)
- Bleomisin
- Etanol ve türevleri (yan etki riski yüksek olduğu için sınırlı kullanılır)
Bleomisin, sinir dokusuna zarar vermemesi nedeniyle sinirlere yakın lezyonlarda güvenle tercih edilir. Yüksek dozlarda akciğer yan etkileri olabileceği için kontrollü ve özel karışımlar ile uygulanmalıdır.
Elektroskleroterapi: Yeni ve Etkili Bir Yaklaşım
Elektroskleroterapi, Faz II düzeyinde uygulanan yenilikçi bir tedavi yöntemidir.
Bu yöntemde:
- Bleomisin ile skleroterapi yapılırken
- Aynı anda ince iğneler aracılığıyla kısa süreli, yüksek voltajlı elektrik impulsları verilir
Bu elektrik uyarıları, hücre duvarında geçici gözenekler oluşturarak (elektroporasyon) ilacın daha etkili olmasını sağlar. Böylece:
- Daha düşük ilaç dozu
- Daha yüksek lokal etkinlik
- Daha az sistemik yan etki elde edilir
Elektroskleroterapi;
- Düşük akımlı venöz malformasyonlarda
- Lenfatik malformasyonlarda
- Bazı yüzeyel yumuşak doku, kemik ve karaciğer tümörlerinde
- giderek daha fazla kullanılmaktadır.
Diğer Tedavi Seçenekleri
- Kriyoterapi: Skleroterapiye dirençli küçük lokal lezyonlarda uygulanabilir
- Lazer / Radyofrekans (EVLT): Doğuştan venöz yetmezlik eşlik eden hastalarda
- Embolizasyon: Yüksek akımlı, atardamarların katıldığı damar yumaklarında anjiyografi eşliğinde uygulanır
(Embolizasyon tedavisi ile ilgili bilgiye https://www.canvaris.net/embolizasyon.html yazımızdan oluşabilirsiniz)
Sonuç
Çocuk ve ergenlerde vasküler malformasyonlar uzun soluklu takip ve tedavi gerektiren hastalıklardır. Günümüzde girişimsel radyoloji alanındaki gelişmeler sayesinde, cerrahiye gerek kalmadan, daha güvenli ve etkili tedaviler uygulanabilmektedir.
Özellikle elektroskleroterapi, seçilmiş hastalarda umut verici bir yöntem olarak öne çıkmaktadır.
Bilgi ve Randevu
Ücretsiz ön bilgilendirme almak, muayene ve Doppler süreci hakkında detaylı bilgi edinmek için bizimle telefon veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Prof. Dr. Erol Aksungur
Anjiyografi ve Girişimsel Radyoloji
